สิ้นร่มโพธิ์ร่มไทร! ชาวบ้านปากน้ำอาลัย “พ่อใหญ่เลิศ” หมอธรรมผู้เปิดตำนานขุดพบ ‘หลวงพ่อเงิน’ พระชัยหลังช้าง 700 ปี

บ้านปากน้ำ บุ่งสระพัง จ.อุบลราชธานี – สืบเนื่องจากการจากไปอย่างสงบของ “พ่อใหญ่เลิศ ประสานพิมพ์” หรือ “ปู่เลิศ” ในวัย 96 ปี เมื่อวันที่ 25 ตุลาคม 2569 เวลา 18.35 น. ที่ผ่านมา นำมาซึ่งความเศร้าโศกอาลัยแก่ลูกหลาน ศิษย์หลวงตาจันทร์ และชาวบ้านปากน้ำเป็นอย่างยิ่ง

ย้อนกลับไปในการบันทึกสัมภาษณ์ประวัติศาสตร์ชุมชนเมื่อ พ.ศ. 2562 โดย ร.ต.อ.วชิรานนท์ บุญเย็น พ่อใหญ่เลิศในขณะนั้น (อายุ 91 ปี) ได้ถ่ายทอดเรื่องราวความทรงจำอันทรงคุณค่าในฐานะ “ผู้อยู่ในเหตุการณ์จริง” และเป็นหนึ่งในกำลังสำคัญที่มีส่วนร่วมในประวัติศาสตร์การขุดพบ “หลวงพ่อเงิน 700 ปี” พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ประจำวัดปากน้ำ (บุ่งสระพัง)
เปิดบันทึกสัมภาษณ์: ตำนานการขุดพบหลวงพ่อเงิน พระชัยหลังช้าง 700 ปี

จากคำบอกเล่าของพ่อใหญ่เลิศ ย้อนอดีตไปเมื่อประมาณ พ.ศ. 2515 พื้นที่วัดป่าบ้านบาก (หรือวัดป่าพระพิฆเณศวร์ในปัจจุบัน) ยังเป็นป่าโบราณอันเงียบสงบ พ่อใหญ่เลิศซึ่งปฏิบัติหน้าที่เป็น “หมอธรรม” ประจำหมู่บ้าน เป็นผู้มีความรู้ด้านศาสตร์โบราณ ความเชื่อ คาถาอาคม และเป็นผู้สื่อสารเรื่องราวทางจิตวิญญาณ

ในยุคนั้น หลวงตาจันทร์ (พระมงคลธรรมวัฒน์) เกจิอาจารย์ชื่อดังผู้เป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวบ้าน ได้นิมิตและมีดำริถึงวัตถุโบราณศักดิ์สิทธิ์ที่ถูกฝังอยู่ใต้พื้นดินมานานหลายร้อยปี พ่อใหญ่เลิศพร้อมด้วยหลวงตาจันทร์และชาวบ้านกลุ่มแรก จึงได้ร่วมกันลงพื้นที่บวงสรวงและทำการขุดค้น

กระทั่งได้ขุดพบ “หลวงพ่อเงิน” พระพุทธรูปเนื้อเงินโบราณ ศิลปะเชียงแสน/ล้านช้าง อายุเก่าแก่กว่า 700 ปี ซึ่งเชื่อกันว่าเป็น “พระชัยหลังช้าง” พระพุทธรูปแม่ทัพนายกองในอดีตที่นำติดตัวยามออกศึกสงครามเพื่อความมีชัยชนะ การขุดพบในครั้งนั้นสร้างความอัศจรรย์ใจและศรัทธาแก่ชาวบ้านปากน้ำเป็นอย่างมาก

หมอธรรมผู้สื่อพระพิฆเนศวร์ และมรดกภูมิปัญญาท้องถิ่น
นอกจากประวัติศาสตร์การขุดพบหลวงพ่อเงินแล้ว พ่อใหญ่เลิศยังเป็นผู้ถ่ายทอดเรื่องราวการสื่อบวงสรวงองค์ พระพิฆเนศวร์ ณ วัดป่าบ้านบาก ซึ่งท่านใช้ความเชี่ยวชาญในฐานะหมอธรรม ช่วยบำบัดทุกข์บำรุงสุข ขจัดปัดเป่าสิ่งอัปมงคล และเป็นที่พึ่งทางใจให้แก่ชาวบ้านมาตลอดหลายทศวรรษ

อีกทั้งยังเป็นผู้ร่วมอนุรักษ์สืบทอดมรดกทางวัฒนธรรม ทั้งดนตรีกลองยาวอีสาน ศิลปะการรำพื้นบ้าน และคำสอนตามแนวทางของหลวงตาจันทร์ ส่งต่อภูมิปัญญาท้องถิ่นให้แก่ลูกหลานรุ่นหลัง

คำบอกเล่าและเรื่องราวจากบทสัมภาษณ์เมื่อ พ.ศ. 2562 ไม่เพียงแต่เป็นบันทึกทางประวัติศาสตร์ของชุมชนบ้านปากน้ำเท่านั้น แต่ยังเป็นหลักฐานสะท้อนถึงชีวิตอันทรงเกียรติของ พ่อใหญ่เลิศ ประสานพิมพ์ ชายผู้ใช้ชีวิตด้วยความเมตตา เสียสละ และอุทิศตนเพื่อพระพุทธศาสนาและท้องถิ่น

แม้วันนี้พ่อใหญ่เลิศจะจากไปอย่างสงบในวัย 96 ปี แต่คุณงามความดี เรื่องราวประวัติศาสตร์หลวงพ่อเงิน 700 ปี และจิตวิญญาณแห่งความเป็น “ร่มโพธิ์ร่มไทร” จะยังคงตราตรึงอยู่ในใจของลูกหลาน ศิษยานุศิษย์ และชาวบ้านปากน้ำตราบนานเท่านาน

รับชมคลิปวิดีโอบันทึกสัมภาษณ์ประวัติศาสตร์ พ่อใหญ่เลิศ ประสานพิมพ์ โดย ร.ต.อ.วชิรานนท์ บุญเย็น เมื่อ พ.ศ. 2562 ได้ทาง https://youtu.be/7MvKv1L9yDc?si=HnnlBrHaiym37NJO